รายได้ 4 ปี 4 แสนล้าน รู้จักโมเดลธุรกิจ FIFA ทำเงินจากช่องทางไหนบ้าง

FIFA (สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ) ดำเนินธุรกิจอย่างไร ถึงทำรายได้กว่า 4 แสนล้านบาท ในรอบ 4 ปี 

ธุรกิจของ FIFA ความจริงแล้วคือการดำเนินงานเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไร โดยนำเงินรายได้จากช่องทางต่างๆ กลับมาลงทุนเพื่อพัฒนาเกมฟุตบอลต่อไป

FIFA เป็นหน่วยงานที่ดูแลและรับรองการจัดการแข่งขันทั้งฟุตบอล ฟุตซอล และฟุตบอลชายหาด ผู้ชายและผู้หญิง สโมสรและทีมชาติ

การดำเนินของของ FIFA ตามปกติแล้วจะเป็นวัฏจักร 4 ปี อิงตามการจัดฟุตบอลโลก (ผู้ชาย) ซึ่งเป็นรายการที่มีมูลค่าสูงที่สุด เพราะรายได้ก้อนใหญ่ที่เข้าองค์กรจะอยู่ในปีสุดท้ายของวัฏจักร

เช่น รอบก่อนหน้านี้คือปี 2019-2022 และรอบปัจจุบันคือปี 2023-2026

FIFA ทำเงินจากช่องทางไหนบ้าง

FIFA ทำรายได้จาก 5 ช่องทาง ประกอบไปด้วย

1. ลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสด (สัดส่วนรายได้ 50-60%)

เป็นช่องทางทำรายได้สูงสุด โดยเฉพาะรายการฟุตบอลโลก ทำให้รายได้ของ FIFA เป็นวัฏจักร 4 ปี เพราะรายได้ที่มาจากบอลโลกต้องลงรายการรับรู้ในปีที่มีการจัดการแข่งขันตามาตรฐานทางบัญชี

รายได้ส่วนนี้มาจากการขายลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดให้กับสถานีโทรทัศน์ทั่วโลก เช่น FOX, BBC, BeIN Sports เพื่อนำไปออกอากาศและขายโฆษณา

เท่ากับว่า การเพิ่มจำนวนทีมในฟุตบอลโลก 2026 และเพิ่มจำนวนนัดที่ลงเตะ หมายความว่า FIFA ก็มีโอกาสทำรายได้ค่าลิขสิทธิ์ได้เพิ่มขึ้น เพราะผู้ที่ซื้อไปก็มีจำนวนนัดให้ขายโฆษณาได้มากขึ้น

2. สิทธิ์การตลาดและผู้สนับสนุน (สัดส่วนรายได้ 25-30%)

รายได้ส่วนนี้มาจากการทำข้อตกลงผู้สนับสนุนและโฆษณาผ่านทางช่องทางต่างๆ โดยแบ่งระดับผู้สนับสนุนออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่

พันธมิตร (ชั้นหนึ่ง) เป็นระดับที่จะอยู่ในทุกงานของ FIFA เช่น Adidas, Coca-Cola และ Visa

ผู้สนับสนุนฟุตบอลโลก (ชั้นสอง) เป็นกลุ่มที่ซื้อเฉพาะรายการสำคัญ เช่น McDonald’s, Budweiser และ Lenovo

กลุ่มหน้าใหม่ เช่นในปี 2024-2025 FIFA ได้ทำข้อตกลงกับ Bank of America, Verizon และ Lay’s เพื่อเตรียมทำการตลาดในภูมิภาคอเมริกาเหนือ

3. ค่าลิขสิทธิ์ (สัดส่วนรายได้ 10-15%)

รายได้ส่วนนี้มาจากการขายลิขสิทธิ์เพื่อนำไปใช้ในทางต่างๆ เช่น ใช้ในเกม เช่น EA Sports จ่ายค่าลิขสิทธิ์ประมาณปีละ 150 ล้านดอลลาร์ เพื่อใช้ชื่อเกม FIFA

4. ค่าตั๋วเข้าชมเกม (สัดส่วนรายได้ 5-10%)

การขายตั๋วเข้าชมเกมในรายการต่างๆ อาจไม่ได้ทำเงินเท่ารายได้ส่วนอื่น แต่ก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะค่าตั๋วมีทั้งแบบทั่วไปและโซนพิเศษ เช่น เพิ่มที่นั่งพิเศษระดับหรูหราและมีมื้ออาหาร เป็นบริการทำรายได้เพิ่มเติมด้วย

รายได้ส่วนนี้คาดว่าจะสูงสุดทำสถิติใหม่ในฟุตบอลโลก 2026 เพราะสนามส่วนใหญ่มีขนาดใหญ่และจุผู้ชมได้จำนวนมาก โดยคาดว่าจะมียอดขายตั๋วเกือบ 6 ล้านใบ เท่ากับว่ารายได้เข้า FIFA จะเพิ่มขึ้นด้วย

5. รายได้อื่นๆ

อาจไม่ได้มากเท่ารายได้ทางอื่น แต่ก็ยังมีเป็นกิจลักษณะ เช่น การรับรองมาตรฐานให้ลูกฟุตบอล พื้นสนาม และเทคโนโลยีโกลไลน์ให้กับผู้ผลิต ไปจนถึงค่าเข้าชมพิพิธภัณฑ์ FIFA ในเมืองซูริก สวิตเซอร์แลนด์

FIFA มีรายได้เท่าไร

รายได้ของ FIFA ต้องนับเป็นวัฏจักรอบละ 4 ปี ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น โดยสรุปงบได้เป็น

รอบ 2022 รายได้ของ FIFA อยู่ที่ 7.5 พันล้านดอลลาร์ (2.33 แสนล้านบาท) 

งวด 2026 คาดว่ารายได้จะอยู่ที่ 1.3 พันล้านดอลลาร์ (ราว 4.04 แสนล้านบาท)

สาเหตุที่รายได้ของ FIFA มีแนวโน้มปรับขึ้นเป็นเท่าตัว มาจากเหตุผลหลักคือฟุตบอลโลก 2026 จะทำรายได้มากขึ้น โดยเฉพาะการขายลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดเป็นผลมาจากการเพิ่มจำนวนทีมและจำนวนนัดที่ลงเตะ

ส่วนค่าใช้จ่ายของ FIFA จากรอบ 2022 อยู่ที่ 6.3 พันล้านดอลลาร์ โดยแบ่งเป็น

• 2.5 พันล้านดอลลาร์ เป็นค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการจัดการแข่งขัน
• 2.6 พันล้านดอลลาร์ เป็นค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการพัฒนาและการศึกษา
• 767 ล้านดอลลาร์ เป็นค่าใช้จ่ายด้านการบริหารงาน
• 269 ล้านดอลลาร์ เป็นค่าใช้จ่ายส่วนของลิขสิทธิ์และการตลาด
• 147 ล้านดอลลาร์ เป็นค่าใช้จ่ายกับการกำกับดูแล

จากรายละเอียดเกี่ยวกับค่าใช้จ่าย จะเห็นได้ว่า FIFA มีเพียงต้นทุนการบริหารและดำเนินงาน ไปถึงการกระจายรายได้เพื่อพัฒนาฟุตบอลในด้านต่างๆ ไม่ได้มีต้นทุนสินค้าหรือจำเป็นต้องลงทุนเพื่อทำให้เกิดรายได้

สาเหตุที่เป็นแบบนี้ได้ เพราะ FIFA ถืออำนาจจากการเป็นผู้ดูแลและถือสิทธิ์จัดการแข่งขันรายการต่างๆ โดยเฉพาะฟุตบอลโลก

ชาติเจ้าภาพฟุตบอลโลกต้องเป็นฝ่ายลงทุนเกี่ยวกับสนามและระบบโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ โดยหน้าที่ของ FIFA คือการช่วยสนับสนุนในการจัดการแข่งขันและจัดเงินรางวัลสำหรับทีมที่ได้เข้าร่วม

หมายความว่า การเพิ่มทีมและจำนวนนัดในฟุตบอลโลก 2026 เป็นการเพิ่มรายได้เข้าองค์กรโดยที่ไม่ต้องลงทุนหรือสร้างสนามเอง มีเพียงค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการจัดงานที่จะปรับขึ้นเท่านั้น

แม้อาจมีเสียงวิจารณ์ว่าเป็นเหตุผลทางธุรกิจ มีผลถึงสเน่ห์และมนต์ขลังของการแข่งขัน แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ลักษณะธุรกิจของ FIFA มีความแข็งแกร่งและมีอำนาจสูงมาก

ไม่ว่าใครจะวิจารณ์ว่าอย่างไร แต่ในเมื่อฟุตบอลยังคงเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมทั่วโลก เม็ดเงินก็พร้อมจะไหลเข้าสู่วงการฟุตบอลอยู่ดี